پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

دانشگاه شیراز

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته‌ روانشناسی

گرایش فلسفه تعلیم وتربیت

عنوان:

رهاوردهای هرمنوتیک فلسفی گادامر برای برنامه فلسفه برای کودکان

استاد راهنما:

دکتر مرتضی خسرونژاد

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیات و مقدمه

۱. 1. گشایش ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 2

۱. 2. بيان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………….. 3

۱. 3. ضرورت و اهميت پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 6

۱. 4. هدف‌هاي پژوهش……………………………………………………………………………………………………………….. 7

۱. 5. پرسش‌هاي پژوهش …………………………………………………………………………………………………………… 8

۱. 6. تعاريف مفهومي واژه‌ها و اصطلاحات…………………………………………………………………………………. 8

 

فصل دوم: مباني نظري و پيشينه‌ انتقادی پژوهش

۲. ۱. مباني نظري پژوهش………………………………………………………………………………………………………….. 12

۲. ۱. ۱. فلسفه…………………………………………………………………………………………………………………………….. 12

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

۲. ۱. ۲. تفکر انتقادي………………………………………………………………………………………………………………….. 14

۲. 1. 3. عناصر و مؤلفه‌های برنامه فلسفه برای کودکان…………………………………………………………… 15

۲. 1. 3. 1. جامعه پژوهشي………………………………………………………………………………………………………… 16

۲. 1. 3. 2. کتاب‌هاي درسي داستان ……………………………………………………………………………………….. 17

  1. 1. 3. 3. معلمان تغییر تأثیر داده………………………………………………………………………………………….. 18

۲. 1. 3. 4. نحوه اجراي برنامه فلسفه براي کودکان…………………………………………………………………. 19

۲. 2. فلسفه با کودکان………………………………………………………………………………………………………………… 19

۲. 3. پيش‌زمينه‌هاي فکري و فلسفی برنامه فلسفه براي کودکان…………………………………………… 21

۲. 3. ۱. سقرات ………………………………………………………………………………………………………………………….. 21

۲. 3. ۲. افلاتون ………………………………………………………………………………………………………………………….. 22

۲. 3. ۳. دکارت …………………………………………………………………………………………………………………………… 23

۲. 3. ۴. روسو …………………………………………………………………………………………………………………………….. 23

۲. 3. ۵. کانت ……………………………………………………………………………………………………………………………… 24

۲. 3. ۶. هگل ……………………………………………………………………………………………………………………………… 24

۲. 3. ۷. کی‌یر‌کگارد …………………………………………………………………………………………………………………… 25

  1. 3. ۸. پیرس…………………………………………………………………………………………………………………………….. 25
  2. 3. 9. دیویی ……………………………………………………………………………………………………………………………. 25
  3. 3. 10. ويتگنشتاين ……………………………………………………………………………………………………………….. 26

۲. 3. ۱۱. ویگوتسکی …………………………………………………………………………………………………………………. 27

۲. 4. نگاهی به طریقه جنبش فلسفه برای کودکان در سطح جهانی………………………………………… 27

۲. 4. ۱. فلسفه برای کودکان در آمریکا ……………………………………………………………………………………. 28

  1. 4. 1. 1. متیو لیپمن …………………………………………………………………………………………………………….. 28

۲. 4. 1. 2. آن مارگارت شارپ…………………………………………………………………………………………………… 29

۲. 4. 1. 3. گرت بی متیوز…………………………………………………………………………………………………………. 30

۲. 4. 2. فلسفه برای کودکان در استرالیا…………………………………………………………………………………… 31

۲. 4. 2. 1. فیلیپ کم…………………………………………………………………………………………………………………. 31

۲. 4. 2. 2. گیلبرت بورگ…………………………………………………………………………………………………………… 32

۲. 4. 3. فلسفه برای کودکان در انگلستان…………………………………………………………………………………. 32

۲. 4. 4. فلسفه برای کودکان در فرانسه…………………………………………………………………………………….. 33

۲. 4. 5. فلسفه برای کودکان در دانمارک…………………………………………………………………………………. 33

۲. 4. 6. فلسفه برای کودکان در ژاپن………………………………………………………………………………………… 34

۲. 4. 7. فلسفه برای کودکان در آفریقای جنوبی……………………………………………………………………… 35

۲. 5. رویکردهای نظری برنامه فلسفه برای کودکان در سطح جهانی……………………………………… 36

۲. 5. 1. رویکرد لیپمن، شارپ و کم………………………………………………………………………………………….. 36

۲. 5. 2. رویکرد متیوز…………………………………………………………………………………………………………………. 37

۲. 6. فلسفه برای کودکان در سطح ملی……………………………………………………………………………………. 38

۲. 6. 1. رویکرد خسرونژاد…………………………………………………………………………………………………………… 39

۲. 7. چالش‌های پیش روی برنامه فلسفه برای کودکان…………………………………………………………… 40

۲. 8. هرمنوتیک………………………………………………………………………………………………………………………….. 43

۲. 8. 1. شلایرماخر……………………………………………………………………………………………………………………… 45

۲. 8. 2. ویلهلم دیلتای ………………………………………………………………………………………………………………. 45

۲. 8. 3. هایدگر و هرمنوتیک……………………………………………………………………………………………………… 46

۲. 8. 4. هانس گئورگ گادامر……………………………………………………………………………………………………. 48

  1. 9. هرمنوتیک و تعلیم و تربیت………………………………………………………………………………………………..49
  2. 10. مرور پژوهش‌های پیشین………………………………………………………………………………………………….51

۲. 10. ۱. پيشينه پژوهش در خارج از ايران…………………………………………………………………………….. 51

۲. 10. ۲. پيشينه پژوهش در ايران…………………………………………………………………………………………… 54

۲. 10. ۲. ۱. پژوهش‌هاي مربوط به فلسفه براي کودکان………………………………………………………… 54

۲. 10. ۲. ۲. پژوهش‌های مربوط به هرمنوتيک و تعليم و تربيت…………………………………………… 57

۲. 11. جمع‌بندی پیشینه پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 60

فصل سوم: روش پژوهش

۳. ۱. روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………. 62

۳. ۲. طرح پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………. 62

۳. ۳. روش داده‌یابی…………………………………………………………………………………………………………………….. 62

۳. ۴. روش داده‌کاوی…………………………………………………………………………………………………………………… 63

۳. ۵. اعتبارسنجی پژوهش…………………………………………………………………………………………………………. 63

۳. ۶. حساسیت پژوهشگر……………………………………………………………………………………………………………. 64

فصل چهارم: یافته ها

۴. ۱. تحلیل و مطالعه………………………………………………………………………………………………………………….. 66

۴. ۲. فهم از منظر هرمنوتیک فلسفی گادامر …………………………………………………………………………… 67

۴. ۲. ۱. واقعه فهم………………………………………………………………………………………………………………………. 67

۴. ۲. ۲. فهم، واقعه‌ای دیالکتیکی………………………………………………………………………………………………. 69

۴. ۲. ۳. تاریخ‌مندی فهم…………………………………………………………………………………………………………….. 69

۴. ۲. ۴. ارتباط سنت و فهم………………………………………………………………………………………………………… 71

۴. ۲. ۵. پیش‌داوری و دور هرمنوتیکی……………………………………………………………………………………… 72

۴. ۲. ۶. افق و امتزاج افق‌ها……………………………………………………………………………………………………….. 74

۴. ۲. ۷. جنبه کاربردی فهم……………………………………………………………………………………………………….. 76

۴. ۲. ۸. زبان‌مندی فهم………………………………………………………………………………………………………………. 76

۴. ۳. گادامر و تفسیر متن…………………………………………………………………………………………………………… 78

۴. ۴. گادامردر بوته نقد……………………………………………………………………………………………………………….. 80

۴. ۵. پرسش اول پژوهش: ره‌آورد هرمنوتیک فلسفی گادامر برای محتوای «برنامه فلسفه برای کودکان» چه می‌تواند باشد؟     83

۴. ۵. ۱. هرمنوتیک فلسفی و اهداف تعلیم و تربیت……………………………………………………………….. 83

۴. ۵. ۲. هرمنوتیک فلسفی و برنامه درسی………………………………………………………………………………. 85

۴. ۵. ۳. هرمنوتیک فلسفی و محتوای برنامه فلسفه برای کودکان………………………………………….. 87

۴. ۵. ۴. ویژگی داستان‌های فلسفه برای کودکان……………………………………………………………………… 87

۴. ۵. ۵. نگاهی دوباره به مفهوم ادبیات و تبیین جایگاه آن…………………………………………………….. 89

  1. ۵. ۶. زبان و ضرورت تکثر معنا……………………………………………………………………………………………… 94

۴. ۵. ۷. جایگاه متغیر تأویل و نیاز به آن………………………………………………………………………………….. 94

۴ .۵. ۸. خواننده در نقد جدید…………………………………………………………………………………………………….. 96

۴. ۵. ۹. رولان بارت و خوانش متن……………………………………………………………………………………………. 96

۴. ۵. 10. بینامتنیت ………………………………………………………………………………………………………………….. 97

  1. 5. 11. ارتباط متن و تصویر در رویکرد مبتنی بر هرمنوتیک………………………………………………. 98

۴. ۶. پرسش دوم پژوهش: ره‌آورد هرمنوتیک فلسفی گادامر برای روش «برنامه فلسفه برای کودکان» چه می‌تواند باشد؟        102

۴. ۶. ۱. تحلیل واقعه‌ فهم در رویکرد داستان‌های فکری ایرانی……………………………………………… 114

۴. ۶. 2. پرسشگری و دیالوگ در هرمنوتیک گادامر………………………………………………………………… 119

۴. ۶. ۳. جدایی‌ناپذیری روش از محتوا…………………………………………………………………………………….. 119

۴. ۶. ۴. اذعان به کامل‌نبودن دانسته‌های خود………………………………………………………………………… 120

۴. ۶. ۵. دوری‌بودن…………………………………………………………………………………………………………………….. 120

۴. ۷. پرسش سوم پژوهش: ره‌آورد هرمنوتیک فلسفی گادامر برای ارزیابی «برنامه فلسفه برای کودکان» چه می‌تواند باشد؟     122

۴. ۷. ۱. دور هرمنوتیکی……………………………………………………………………………………………………………. 122

۴. ۷. ۲. هرمنوتیک فلسفی و دور هرمنوتیکی………………………………………………………………………… 123

۴. ۷. ۳. تنگناهای دور هرمنوتیکی…………………………………………………………………………………………… 124

۴. ۷. ۴. علت های معتقدان به دور هرمنوتیکی…………………………………………………………………………….. 124

۴. ۷. ۵. دور هرمنوتیکی و مطالعات میان‌رشته‌ای…………………………………………………………………… 125

۴. ۷. ۶. دور هرمنوتیکی و ارتباط متن و تصویر……………………………………………………………………….. 126

۴. ۷. ۷. دور هرمنوتیکی، فهم و ارزیابی داستان……………………………………………………………………… 128

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۵. ۱. بحث و نتیجه‌گیری…………………………………………………………………………………………………………… 132

۵. ۲. تنگناهای پیش پا و افق‌های پیش‌روی رویکرد هرمنوتیک ………………………………………….. 147

۵. ۳. پیشنهاده‌های پژوهشی…………………………………………………………………………………………………….. 149

۵. ۴. پیشنهاده‌های کاربردی……………………………………………………………………………………………………… 150

  1. 5. محدودیت‌های پژوهش…………………………………………………………………………………………………….. 150

 

فهرست منابع

منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………….. 151

منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………….. 157

فهرست جدول‌ها

جدول شماره ۱: ویژگی‌های رویکردهای فلسفی حلقه کندوکاو……………………………………………… 143

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

 

فهرست نمودارها

نمودار شماره ۱: سیر تاریخی و گرایش‌های هرمنوتیک…………………………………………………………. 133

نمودار شماره ۲: رویکردهای نظری (فبک)………………………………………………………………………………. 134

نمودار شماره ۳: چرخه فهم در هرمنوتیک فلسفی گادامر…………………………………………………….. 135

نمودار شماره ۴: جایگاه ادبیات در رویکردهای نظری (فبک)…………………………………………………. 138

نمودار شماره ۵: ارتباط رویکردهای حلقه کندوکاو هرمنوتیکی…………………………………………….. 144

نمودار شماره ۶: حلقه کندوکاو هرمنوتیکی برمبنای هرمنوتیک فلسفی گادامر…………………… 146

چکیده

«فلسفه برای کودکان» به عنوان شاخصِ پارادایم جدید تعلیم و تربیت بی‌نیاز از پژوهش‌ها و تأملات فلسفی نیست. پيش از اين، نفوذ دستاوردهاي فکري هرمنوتيک به حوزه‌هاي مختلف دانش، مانند تعليم و تربيت، پرسش‌ها و بحث‌هاي تأمل‌برانگيزي را موجب شده می باشد، اما پژوهش در زمينه رويکردهاي آموزش فلسفه به کودکان با در نظر داشتن اين امکان و کوشش براي گشايش معرفتي نو در اين عرصه، مانند مسائلي می باشد که کمتر مورد توجه قرار گرفته می باشد. هدف اين پژوهش انديشيدن درمورد پيامدهايي می باشد که هرمنوتيک فلسفي گادامر مي‌تواند براي برنامه «فلسفه براي کودکان» داشته باشد. بر این اساس، امکانات و ظرفیت‌های هرمنوتیک فلسفی گادامر در زمینه محتوا، روش و ارزیابی برنامه «فلسفه برای کودکان» با رویکردی استنتاجی مطالعه گردید. نتایج پژوهش نشان داد که رویکرد داستان‌های فکری ایرانی، تألیف مرتضی خسرونژاد، نزدیک‌ترین رویکرد نظری «فلسفه برای کودکان» به مباحث هرمنوتیکی می باشد. رهاورد هرمنوتیک فلسفی گادامر در زمینه محتوای برنامه «فلسفه برای کودکان» تبیین پدیدارشناختی و دیالکتیکی ادبیات و ضرورت در نظر داشتن ارتباط متن و تصویر در رویکردهای نظری این برنامه می باشد. نتایج این پژوهش در مورد روش برنامه مشخصاً در سه مقوله بازی، فهم و پرسشگری جمع‌بندی گردید. سرانجام، پژوهش با ارزیابی برنامه بر مبنای مفهوم دور هرمنوتیکی و امکان طرح مستقل رویکرد هرمنوتیک در برنامه «فلسفه برای کودکان» به پایان دور اول از فهم موضوع مورد مطالعه رسید.

 

مقدمه

چهار سال حضور در کلاس‌هاي فلسفه کافي بود تا در ابتداي امر عبارت فلسفه براي کودکان[1] برايم نامأنوس و عجيب، اما معصومانه، جلوه کند و مجال هرگونه ارتباطي را ممکن نبينم؛ گويي در حيات فلسفه جايي براي او نبود و فلسفه را هم از جانب کودکان خريداري نيست؛ آخر فلسفه کجا و کودک کجا! اما امروز بر آنم تا کودکانمان را به ضيافت فلسفه فراخوانم.

به گمانم، می‌توان تربيت بشر‌هاي آگاه و هشيار که تفکر خود را بر پايه استدلال صحيح و منطق بنا نهاده و در برخورد با دنياهاي پيرامون خود با انديشه‌اي جامع و عميق، جوانب مختلف امور را بررسي و البته از قابليت انعطاف بالايي در روبرو شدن با مسائل زندگي برخوردار هستند را، يکي از اصلي‌ترين اهداف نظام‌هاي تعليم و تربيت دانست.

فيشر،[2]پرورش مهارت‌هاي تفکر در کودکان را گامي مهم در اين عرصه مي‌داند (فيشر، ۱۳۸۵: ۹).

در این زمینه، جنبش فلسفه براي کودکان به عنوان جديدترين رويکرد موجود، عهده‌دار چنين رسالتي می باشد (باقري و دهنوي، ۱۳۸۸: ۱۲).

اين برنامه را متيو ليپمن[3] در اواخر دهه ۱۹۶۰ بر اساس تفکرات ديويي[4] و ويگوتسکي[5] بنيان نهاد. لیپمن، استدلال می کند که اگر ما بخواهیم کودکان‌مان در آینده به بزرگسالانی اندیشمند تبدیل شوند، بایستی آن‌ها را تشویق کنیم تا کودکانی اندیشه‌ورز باشند (فيشر، ۱۳۸۵: ۲۷۲).

سپس در گفت‌و‌گو با ناجی می‌افزاید، آن چیز که فلسفه برای کودکان نامیده می گردد، تلاشی می باشد برای بسط فلسفه، با این هدف که بتوان آن را همانند نوعی آموزش به‌ کار برد. این نوع فلسفه، آموزشي می باشد که در آن از فلسفه براي برانگيختن ذهن کودک در جهت پاسخ‌گويي به نياز و اشتياقش به معنا بهره برده مي‌گردد. وی در ادامه فلسفه برای کودکان را به عنوان گامی فراتر از تفکر انتقادي[6] معرفی می کند (ليپمن، ۱۳۸۸: ۲۸).

جهاني بر اين باور می باشد، ليپمن هواي آن را در سر دارد که با بهره گیری از داستان‌هاي داراي مضامين فلسفي به پرسش‌هايي که در طول تاريخ فلسفه ذهن فيلسوفان را به خود مشغول داشته می باشد به شيوه‌اي بديع پاسخ گويد (جهاني، ۱۳۸۲: ۷۱).

با اين وجود ليپمن توانست از گذر هم‌نشيني کودک و فلسفه، البته با مراد معنايي خاص، به ترويج اخلاق و عقلانيت بپردازد. به گمانم اين نياز اساسي امروز جامعه ما و هر جامعه ديگري می باشد که در پي داشتن فردايي بهتر می باشد.

همانند بسياري از کشورهاي جهان، به فلسفه براي کودکان در سال‌هاي اخير در ايران نيز توجه شده می باشد. پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي با تأسيس گروهي به نام «فکر پروري براي کودکان و نوجوان» (فبک)، به معرفي و ترويج اين برنامه در ايران مي‌پردازد. به اين مقصود، گفت‌وگوهايي با بنيان‌گذاران این برنامه صورت گرفته، نشست‌ها و کارگاه‌هاي مختلفي برگزار شده و کتاب‌ها، مقاله‌ها و پايان‌نامه‌هايي نيز تأليف شده می باشد اما اين آغاز راه می باشد و نياز به پژوهش در اين حوزه همواره احساس مي‌گردد.

پژوهش حاضر بر آن می باشد تا از گذر رويکردهاي برنامه فلسفه برای کودکان، مجالي براي ارتباط حوزه‌هاي مختلف فلسفه، با این برنامه بيابد و به قابلیت رويکردهاي بومي توجه کند.
***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 178

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان